FAQ zeilonderhoud

Hier in de zeilmakerij verwijzen we niet naar de levensduur van een zeil in jaren, maar eerder in seizoenen. De belangrijkste zeilperiode in Nederland begint in het vroege voorjaar en kan doorlopen tot ver in de herfst. Deze tijd beschouwen we als één "seizoen" in de levensduur van je zeil. Maar stel dat de zeilen die het hele seizoen opgerold aan je voorstag hangen of opgeborgen zijn in je mast of giek – ook nog de ijzige wintermaanden moeten doorstaan in de zon, regen en sneeuw... dan heb je daarmee eigenlijk nóg een seizoen van het zeil verbruikt.

Een ander belangrijk punt om mee te nemen in deze afweging is de tijd die de zeilen niet gebruikt worden tijdens het zeilseizoen. Als je weet dat je zeilen minstens een maand ongebruikt aan boord blijven terwijl je boot in de haven ligt, waarom zou je dan die maand van de levensduur niet besparen door de zeilen van boord te halen en op te bergen?

Als dit een te grote klus lijkt of als je je dit pas realiseert na een paar uur naar huis te hebben gereden, komt onze serviceafdeling graag naar je boot om de zeilen van boord te halen en ze mee te nemen voor inspectie of opslag hier in de zeilmakerij.

Plak de wantspanners en alles op de boot dat schade zou kunnen veroorzaken aan je zeilen goed af. Zelfs onderdelen die er onschuldig uitzien, zoals je zalingen, kunnen kostbare zeilen beschadigen tijdens een overstag. Loop daarom je boot goed na en kijk wat je zou moeten afdekken of beschermen. Zelfs goed beschermde zalinguiteindes of navigatielichten kunnen na verloop van tijd slijtage veroorzaken, overstag na overstag. Voor dit soort plekken zijn patches voor zaling of navigatieverlichting de oplossing.

In onze zeilmakerij gebruiken we verschillende materialen voor deze slijtvaste patches: van zelfklevend Kevlar voor wedstrijdgenua’s tot Acryldoek voor toerzeilen. Voor kleinere delen, zoals wantspanners, zijn rigging tape, zelfvulcaniserende tape, leer of andere beschermende hoezen een relatief goedkope en doeltreffende manier om je zeilen te beschermen.

Dit kan simpelweg betekenen dat je het zeil oprolt, bijvoorbeeld bij een rolvoorzeil of een in-mast of in-boom rolgrootzeil.

Bij een grootzeil met leuvers is het belangrijk om een stevige en functionele huik te gebruiken, of het zeil ergens onder dek op te bergen, buiten bereik van de schadelijke UV-stralen, wanneer het niet in gebruik is.

Voor een fok of stagzeil met leuvers betekent dit dat het zeil, als het niet gebruikt wordt, ten minste in een zak op het dek opgeborgen moet worden. Als het zeil langere tijd niet gebruikt wordt (bijvoorbeeld tot de volgende zeiltocht), moet het zeil in een zak worden opgeborgen en onder dek worden genomen.

Veel zeilen hebben een UV-strook, maar dit betekent niet dat het zeil zonder onderhoud eeuwig aan de elementen kan worden blootgesteld. Sunbrella of ander acryldoek biedt uitstekende bescherming voor toerzeilen, maar kan beschadigd raken door klapperen of door blootstelling aan schadelijke UV-straling, waardoor de naden na verloop van tijd verslijten. De beste manier om dit te voorkomen is om de UV strook ongeveer om de drie jaar opnieuw te laten stikken.

Middelzware UV stroken van bijvoorbeeld WeatherMax bieden ook goede bescherming en hebben in principe hetzelfde onderhoud nodig als een Sunbrella; als je die stiksels goed onderhoudt, blijven je zeilen in goede staat.

Lichtgewicht opties zoals UV-bestendig Dacron zijn ideaal voor racer-cruisers en sommige wedstrijdzeilen zoals furling Code Zeros, maar deze materialen zijn niet direct UV-bestendig.

Afhankelijk van waar de boot zich bevindt en hoe lang een zeil met een Dacron UV-strook in de zon blijft liggen, kunnen deze UV-stroken een levensduur van slechts een paar seizoenen hebben. Zodra de UV-behandeling is uitgewerkt of versleten, is de strook niet meer effectief en moet deze worden vervangen. Al deze hoezen moeten ook worden gerepareerd als ze beschadigd raken; als je het zeildoek onder de hoes kunt zien, kan de zon dat ook.

Er is een goede reden waarom nieuwe zeilen worden geleverd met een stevige zeilzak en dat is niet omdat we nog een plek zochten om een groot logo te plaatsen. De zak is een beschermende hoes die het kwetsbaardere zeil dat erin zit beschermt. Kijk eens naar een oude zeilzak die versleten en gescheurd is – die slijtageplekken en scheuren zouden veel meer in het oog springen als ze verspreid over het zeil zelf zouden zitten. Dus ja, houd uw zeilzakken goed in de gaten en gebruik ze regelmatig – ze zijn hun geld meer dan waard.

Veel ernstige zeilschades zijn terug te voeren op een kleine reparatie die nooit is uitgevoerd. Daarom zijn regelmatige inspecties zo belangrijk.

Wacht niet met het repareren van iets kleins. Als je een klein gaatje of slijtage ziet, pak het probleem dan aan zolang het nog klein is. (We hebben meer dan eens mensen in de zeilmakerij gehad met een gescheurd zeil die zeiden: “Ik had die plek al zo lang willen laten repareren.”)

Voer daarnaast minimaal één keer per jaar een algemene inspectie van je zeilen uit. Vertrouw je op je eigen oordeel om bijvoorbeeld een kapot stiksel in webbing te herkennen dat opnieuw gestikt moet worden, of andere soortgelijke schades, dan kun je deze inspectie zelf uitvoeren op een plek waar je voldoende ruimte hebt.

Als je liever hebt dat een professional je zeilen controleert, neem dan contact op met je lokale zeilmaker. Bij ons worden de zeilen op de werkvloer uitgelegd en onder goed licht bekeken door iemand die dagelijks met dit soort problemen te maken heeft. Deze expert kan je ook adviseren over preventieve maatregelen om schade op het water te voorkomen. Past een bezoek aan de zeilmakerij niet in je planning? Dan kunnen wij de zeilen ook bij je ophalen.

Na zonlicht is zout de grootste vijand van elk zeil, maar ook andere vormen van vuil en aanslag kunnen schade veroorzaken. Er is geen vaste regel voor hoe vaak een zeil gereinigd moet worden, maar er is wél één logische vuistregel: Een zeil dat is blootgesteld aan zout water, moet zo snel mogelijk worden gewassen. Ook andere soorten vuil of aanslag moeten worden verwijderd zodra dat mogelijk is. Zo zal een genua of stagzeil waarschijnlijk vaker een wasbeurt (of op z’n minst een goede spoelbeurt) nodig hebben dan een grootzeil dat onder een hoes op de giek of opgerold wordt opgeborgen. Twijfel je of je zeilen zout zijn? Wrijf met een vinger langs het onderlijk en proef even: je weet het meteen.